Święto Chrztu Pańskiego

Święto Chrztu Pańskiego, które obchodzone jest w Niedzielę po Uroczystości Objawienia Pańskiego (6. stycznia), kończy liturgiczne obchody okresu Narodzenia Pańskiego. Święto to do liturgii rzymskiej weszło dopiero w XX. wieku.

Jezus przychodzi nad Jordan, aby przyjąć chrzest z rąk Jana Chrzciciela. Ta ewangeliczna scena pokazuje jak bardzo Bóg – Jezus Chrystus chce być blisko grzesznego człowieka. Choć nie musiał przyjmować chrztu, to jednak wchodzi w wody Jordanu, by dostąpić oczyszczenia oraz uświęcić wodę. Bóg Ojciec przedstawia Swojego Syna jako zbawiciela. Kiedy cały lud przystępował do chrztu, Jezus także przyjął chrzest. A gdy się modlił, otworzyło się niebo i Duch Święty zstąpił na Niego, w postaci cielesnej niby gołębica, a z nieba odezwał się głos: Tyś jest mój Syn umiłowany, w Tobie mam upodobanie (Łk 3,31-22).

Aktem chrztu Jezus rozpoczyna Swoją publiczną działalność. Czyni to w wieku 30 lat. Wg zwyczaju żydowskiego dopiero w tym wieku mężczyzna osiąga dojrzałość. W czasach Jezusa kobiety nie miały prawa zabierać głosu w publicznych dyskusjach. Jezus został ochrzczony ok. 3 km od Jerozolimy w Betanii (por. J 1,28). Znajduje się w tym miejscu potok, który wpływa do Jordanu.

Obmycia rytualne znane były w starożytności. Były zewnętrznym wyrazem wewnętrznej odmiany człowieka, żalu za grzechy. W świecie starożytnym było przekonanie, że człowiek rodzi się w winie, i potrzebuje obmycia, dlatego powstawały miejsca obmycia, np. w Babilonii miasto obmycia Eridu, w Syrii zaś czczono bóstwo oczyszczenia Jannes.

Święto Chrztu Pańskiego kieruje także nasze myśli na tajemnicę naszego chrztu. Jest to pierwszy sakrament, który jest „bramą” wszystkich sakramentów. Czyni on z człowieka, członka wspólnoty Kościoła oraz oczyszcza z grzechu pierworodnego. Dzisiejsze święto jest dobrą okazją, by pochylić się głębiej nad symboliką znaków i gestów, które towarzyszą sakramentowi chrztu. Wielokrotnie uczestniczyliśmy w chrzcie świętym, ale czy zastanawialiśmy się, co tak naprawdę oznaczają gesty i znaki, które wykonuje kapłan? Co one symbolizują? Często znaki te 'przelatują’ w ogóle niezauważone, lub ledwie dostrzeżone. Poznanie czynności, które wykonuje kapłan pomoże nam głębiej przeżyć chrzest kogoś z rodziny. Pragnę teraz w kilku słowach omówić poszczególne gesty i znaki:

Czytane Słowo Boże – celem tej części liturgii jest obudzenie wiary. Jest ona każde wezwaniem do życia wiarą na co dzień.

Wyznanie wiary – jest to potwierdzenie wiary, w której dziecko przyjmuje chrzest.

Znak Krzyża na czole dziecka – jest to znak zbawienia. W czasie liturgii znak ten na czole dziecka kreślą kapłan, rodzice oraz rodzice chrzestni. Wyciska on na mającym przyjąć chrzest niezatarty znak przynależności do Chrystusa. Tym znakiem rozpoczyna się każda liturgia, także liturgia Chrztu.

Woda chrzcielna – polanie wodą oraz wypowiedzenie przez szafarza sakramentu słów: N., ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego stanowią tzw. materię i formę sakramentu. Zanurzenie lub polanie wodą jest wyrazem zanurzenia dziecka lub katechumena w śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa. Przez to obmycie dziecko lub katechumen zostaje oczyszczony ze zmazy grzechu pierworodnego i staje się dzieckiem Boga i członkiem Kościoła.

Krzyżmo święte – jest to mieszanina oleju z oliwek i balsamu. Konsekrowany jest on przez Biskupa w czasie Mszy Krzyżma w Wielki Czwartek przed południem. Krzyżma używa się przy udzielaniu sakramentów: chrztu, bierzmowania oraz święceń kapłańskich. Namaszczenie krzyżmem jest znakiem włączenia człowieka do ludu Bożego oraz oznacza uczestnictwo w kapłaństwie Jezusa Chrystusa.

Paschał – jest to duża świeca wykonana z pszczelego wosku. Umieszcza się ją przy chrzcielnicy lub miejscu chrztu. Paschał symbolizuje Chrystusa zmartwychwstałego, a płomień świecy oznacza światło wiary oraz powtórne narodzenie.

Świeca chrzcielna – jest symbolem Jezusa, który jest światłością. Chrzest zwyczajowo nazywany jest sakramentem oświecenia, którego dokonuje Jezus Chrystus. W czasie liturgii chrztu Ojciec dziecka zapala świecę od Paschału. Znak ten jest symbolicznym przekazaniem odpowiedzialności za rozwój wiary dziecka rodzicom i chrzestnym, którzy są zobowiązani podtrzymywać w dziecku światło wiary.

Nałożenie białej szaty – symbolizuje godność dziecka Bożego. Św. Paweł w liście do Galatów pisał: przyoblekł się w Chrystusa (Ga 3,27). Znak ten wskazuje, że nowo ochrzczony przyoblekł się w Chrystusa. Jest ona znakiem czystości duszy. Szatę nakłada matka dziecka, która zobowiązuje się pomagać i czuwać, by nowo ochrzczony człowiek zachowywał czystość swej duszy.

Uroczyste błogosławieństwo – błogosławieństwo udzielane jest nowo ochrzczonym, rodzicom i chrzestnym oraz wszystkim zebranym.

Chciejmy szczególnie w dniu dzisiejszym dziękować Bogu za wiarę i łaskę chrztu. Pamiętajmy dziś w modlitwie o naszych rodzicach, rodzicach chrzestnych oraz kapłanach, którzy udzielali nam sakramentu chrztu.

Diakon Krystian Musiał